Εθνική Βιβλιοθήκη: 6 γρίφοι για δυνατούς λύτες

23-01-2017

Στις 31 Ιανουαρίου υποβάλλονται οι προτάσεις των πέντε υποψηφίων που επιλέχθηκαν για να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό-πρότυπο για το έργο “Σχεδιασμός της Οπτικής Ταυτότητας της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος”.

Εντός του 2017, η Εθνική Βιβλιοθήκη πρόκειται να μεταφερθεί στις νέες εγκαταστάσεις της στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος: ένα υπερσύγχρονο συγκρότημα με την αρχιτεκτονική υπογραφή του Renzo Piano, που φιλοξενεί επίσης τις νέες εγκαταστάσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) και το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος. Μία απλή περιήγηση ενός designer αφενός στο Κέντρο Πολιτισμού, αφετέρου στο επιβλητικό Βαλλιάνειο Μέγαρο επί της οδού Πανεπιστημίου αρκεί για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της πολυπλοκότητας των νοημάτων που καλούνται να αποκρυπτογραφήσουν και να να αποτυπώσουν  οι σχεδιαστές στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της νέας ταυτότητας της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ).

Το +DESIGN καταγράφει τα πιο κρίσιμα διλήμματα που πιθανότατα απασχολούν τους υποψηφίους αυτές τις μέρες, καθώς διαμορφώνονται οι προτάσεις τους:

1.Κέλυφος vs. Περιεχόμενο
Όπως και οι περισσότεροι θεσμοί, την δεκαετία του ‘90 η Εθνική Βιβλιοθήκη απέκτησε ένα λογότυπο που απεικονίζει την πρόσοψη του εμβληματικού Βαλλιανείου. Με την έδρα της να μεταφέρεται φέτος στην Καλλιθέα, όμως τις συλλογές της να φιλοξενούνται σε τρία διαφορετικά κτήρια της Αττικής (ΚΠΙΣΝ, Βαλλιάνειο, Βοτανικός,) αποτελεί πρόκληση το πώς μπορεί η νέα ταυτότητα να συμπεριλάβει αρχιτεκτονικά στοιχεία διαφορετικής εποχής και αισθητικής. Ή μήπως αυτή η ταυτότητα οφείλει να υπερβεί τα χωρικά όρια των εγκαταστάσεων και να αντανακλά το περιεχόμενο των συλλογών;

2. Εθνικό vs. Οικουμενικό
Αντίθετα με πολλές άλλες Εθνικές Βιβλιοθήκες, οι συλλογές και η εμβέλεια της ΕΒΕ δεν περιορίζονται στα γεωγραφικά σύνορα της χώρας, αλλά καλύπτουν το σύνολο του Ελληνισμού, συγκεντρώνοντας οτιδήποτε τυπώνεται στην ελληνική γλώσσα ή αφορά τον ελληνικό πολιτισμό ανά τον κόσμο. Πώς μπορεί η νέα ταυτότητα να ορίζει έναν κρατικό θεσμό, ενώ παράλληλα εκφράζει την οικουμενικότητα του Ελληνισμού;

3. Nation Branding vs. Destination Branding
Δεδομένου ότι η ΕΒΕ “αποτελεί τον θεματοφύλακα της πνευματικής παρακαταθήκης των Ελλήνων”, η ταυτότητα της συνδέεται άρρηκτα με την ταυτότητα των Ελλήνων ανά τους αιώνες και τις ανάλογες κρίσεις ταυτότητας. Πώς μπορεί η νέα ταυτότητα της Εθνικής Βιβλιοθήκης να συμβάλλει στο nation branding της χώρας σήμερα, αναδεικνύοντας παράλληλα έναν φυσικό προορισμό ανοιχτής πρόσβασης στην γνώση και την ανθρωπιστική παιδεία;

4. Φυσικό vs. Ψηφιακό
Παγκοσμίως, οι βιβλιοθήκες καλούνται να διαχειριστούν την μετάβαση σε μία ψηφιακή εποχή όπου οι ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης (διαδίκτυο, βάσεις δεδομένων, e-books, κλπ) αποκτούν ισάξια -αν όχι ανταγωνιστική- σχέση με το έντυπο βιβλίο. Πώς μπορεί η νέα ταυτότητα να προάγει την φυσική εμπειρία της ανάγνωσης ενός βιβλίου από κοινού με άπειρες δυνατότητες πλοήγησης στο ψηφιακό περιεχόμενο που θα συλλέγει και θα επιμελείται η ΕΒΕ στον 21ο αιώνα;

5. Συμπερίληψη vs. Αριστεία
Οι νέες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν μια Δημόσια Βιβλιοθήκη με δανειστική συλλογή, η οποία διευρύνει το κοινό της Εθνικής Βιβλιοθήκης σε παιδιά, εφήβους και διαφορετικές κοινότητες χρηστών. Παρ’ όλα αυτά, μια Εθνική Βιβλιοθήκη παραμένει πρωτίστως ένα ερευνητικό κέντρο για την ακαδημαϊκή κοινότητα. Πώς μπορεί η νέα ταυτότητα να συμβάλλει στο “άνοιγμα” της Εθνικής Βιβλιοθήκης στην κοινωνία, προστατεύοντας τον θεσμικό της ρόλο ως κέντρο αριστείας και πνευματικής δημιουργίας;

6. Ανεξαρτησία vs. Συνύπαρξη
Η συνύπαρξη της Εθνικής Βιβλιοθήκης με την Εθνική Λυρική Σκηνή στις νέες εγκαταστάσεις δημιουργεί εξαιρετικές προϋποθέσεις συμπράξεων στους τομείς της παιδείας και του πολιτισμού. Παρόλα αυτά, ο ρόλος της ΚΠΙΣΝ Α.Ε. παραμένει ασαφής ως προς την διαμόρφωση και την επικοινωνία των κοινών και επιμέρους προγραμμάτων των διαφορετικών οργανισμών. Πώς μπορεί η νέα ταυτότητα να συμβάλει στην εξασφάλιση της ανεξαρτησίας και της βιωσιμότητας της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος μακροπρόθεσμα;

Καθώς το έργο της μετεγκατάστασης των δύο οργανισμών στο νέο τους σπίτι παίρνει σάρκα και οστά, αποτελώντας μία πρωτόγνωρη διαδικασία σύμπραξης ιδιωτικού και δημοσίου τομέα στην Ελλάδα, προκύπτει εύλογα μία σειρά ερωτημάτων και προβληματισμών:

  • Ήταν δυνατό να αντιληφθεί τα παραπάνω διλήμματα ή τις ανάγκες της ΕΒΕ και της ΕΛΣ η διεθνώς καταξιωμένη Pentagram, όταν το 2009 κλήθηκε να σχεδιάσει το λογότυπο του ΚΠΙΣΝ;
  • Υπολόγισε κανείς το κόστος της πολύπλοκης ονοματοδοσίας “Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος” και του ακρωνύμιου-γλωσσοδέτη “ΚΠΙΣΝ” στην επικοινωνία με το ευρύ κοινό εν έτη 2017;
  • Τί περιθώρια υπάρχουν άραγε για τη συνδιαμόρφωση μίας ταυτότητας προορισμού (destination branding) αντάξιας μίας επένδυσης ύψους 630 εκ. ευρώ του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος;
  • Πώς μπορεί η ταυτότητα του αρχιτεκτονικού συγκροτήματος να μην επισκιάζει την αυτοτέλεια, την ιστορική σημασία και το κύρος των δύο κορυφαίων πολιτιστικών θεσμών  για τον επόμενο αιώνα;

Tο σίγουρο είναι ότι ο διαγωνισμός της Εθνικής Βιβλιοθήκης (λίγο πριν την επίσημη παράδοση της ΚΠΙΣΝ Α.Ε. από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στο Ελληνικό Δημόσιο στις 23.02.2017) θέτει σε νέες βάσεις τη συζήτηση για το πλαίσιο συνύπαρξης, λειτουργίας και προβολής των τριών οργανισμών. Η εμπλοκή κορυφαίων σχεδιαστών στο όλο εγχείρημα (τόσο μεταξύ των υποψηφίων όσο και μεταξύ των μελών της επιτροπής αξιολόγησης) ανεβάζουν τις προσδοκίες για ένα οπτικό αποτέλεσμα αντάξιο της ιστορίας, των ανεκτίμητων συλλογών και της νέας δυναμικής που αποκτά η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.

Οι πέντε προτάσεις και η ανακοίνωση του νικητή αναμένονται να δημοσιευθούν στις 07.02.2017. Οψόμεθα.

Εκπρόσωποι των υποψήφιων γραφείων επισκέφθηκαν τόσο το Βαλλιάνειο, όσο και τις νέες εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Εκπρόσωποι των υποψήφιων γραφείων επισκέφθηκαν τόσο το Βαλλιάνειο, όσο και τις νέες εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Το κτίριο στο ΚΠΙΣΝ έτοιμο να υποδεχθεί τη συλλογή της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Απεικόνιση της νέας εθνικής βιβλιοθήκης μετά το πέρας της μεταφοράς της



Στην περίπτωση που κάποιο σχόλιο περιέχει υβριστικές ή προσβλητικές εκφράσεις, οι υπεύθυνοι της ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα να το καταργήσουν μερικώς ή πλήρως. Προς αποφυγή κακόβουλων μηνυμάτων (spam), τα μηνύματα που περιέχουν συνδέσμους προς άλλες ιστοσελίδες θα παραμένουν αφανή μέχρι να εγκριθούν από τους υπεύθυνους του designmag.gr.

ΆΡΘΡΑ 29-10-2017 [2]

Θέτοντας ερωτήματα στον Ανοιχτό Διαγωνισμό του Φεστιβάλ Κινηματογράφου

ΆΡΘΡΑ 15-09-2017 [7]

Ενέργεια κατά της κατάργησης του τμήματος Γραφιστικής στο Τ.Ε.Ι. Αθηνών

ΆΡΘΡΑ 11-05-2017 [1]

Καλλιόπη Αποστολίδου: Το να μένεις στάσιμος σκοτώνει το πνεύμα και τη φαντασία

ΆΡΘΡΑ 05-05-2017 [1]

Μ. Μπότης: To ελληνικό design δεν είναι απλά καλό

ΆΡΘΡΑ 13-04-2017 [0]

Απολογισμός για το τρίτο Graphic Stories Cyprus

ΆΡΘΡΑ 08-08-2016 [0]

Τι απέγιναν τα «Ιχνη Εμπορίου»;

ΆΡΘΡΑ, ΝΕΑ 27-05-2016 [0]

Έλληνες: οι καλύτεροι σχεδιαστές συσκευασίας στον κόσμο

ΆΡΘΡΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΕΣ 20-05-2016 [11]

H οπτική επικοινωνία του Δήμου Κέας από τον Γιάννη Καρλόπουλο

ΆΡΘΡΑ, ΝΕΑ 29-03-2016 [0]

Τι αποφάνθηκαν οι Νεοζηλανδοί για τη σημαία τους



designmag.gr has been designed by
Beetroot and is powered by WordPress
Entries (RSS) and Comments (RSS).