Έφυγε από τη ζωή ο Storm Thorgerson

19-04-2013

Στη 40χρονη καριέρα του, σχεδίασε εξώφυλλα για μια σειρά πολύ μεγάλων ονομάτων της rock μουσικής. Anthrax, Black Sabbath, The Cranberries, Peter Gabriel, Led Zeppelin, Muse, Rainbow, Scorpions, Biffy Clyro, Dream Theatre, Alan Parsons είναι μερικά από τα ονόματα που του ζήτησαν να ντύσει οπτικά τις μουσικές τους προσπάθειες. Στη μνήμη όλων όμως, ο Storm Thorgerson θα παραμείνει ως το “οπτικό μέλος των Pink Floyd”, αφού με ελάχιστες εξαιρέσεις (ανάμεσά τους, το The Wall), ήταν ο αποκλειστικός τους σχεδιαστής.

Ο Storm Thorgerson, πέθανε χθες, Πέμπτη 18/4/2013 ύστερα από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο. Σε σχετική του συλλυπητήρια ανακοίνωση, ο Dave Gilmour σημειώνει ότι «η οπτική ματιά του Thorgerson ήταν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της δουλειάς μας».

Με αφορμή το θλιβερό αυτό γεγονός, και σαν φόρο τιμής στο μεγάλο αυτό δημιουργό αποφασίσαμε να αναδημοσιεύσουμε εδώ το πλήρες κείμενο της συνέντευξης που είχαμε φιλοξενήσει στο +DESIGN πριν από δέκα περίπου χρόνια.

tumblr_m3tiejKWF91qj7ry5o1_1280

H συνέντευξη που ακολουθεί έγινε από το Δημήτρη Φακίνο και δημοσιεύθηκε στο τεύχος #31 του περιοδικού +DESIGN (Νοε-Δεκ 2003).
Απαγορεύεται η αναδημοσίευσή της (ή τμήματος αυτής) χωρίς τη ρητή άδεια του εκδότη.

O άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από όλα σχεδόν τα εξώφυλλα των δίσκων των Pink Floyd, ο Storm Thorgerson είχε μαζί τους, αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα της δουλειάς του, πολύ καλή επικοινωνία. Mε μια εμμονή στα όρια της ψύχωσης για την “απουσία” (παρούσα στις περισσότερες δουλειές του), προτιμούσε πάντα να δημιουργεί πραγματικά τις εικόνες που χρειαζόταν αντί να μοντάρει φωτογραφίες. «Γιατί να ψεύδομαι στο εν δυνάμει κοινό μου όταν μπορώ να τους πω την αλήθεια…», υποστηρίζει. Oι εικόνες του είναι σουρεαλιστικές σε βαθμό που σπάνια να “χωρούν” τυπογραφία. Designer ή οπτικός σκηνοθέτης;

Bλέπω στο βιογραφικό σας ότι σπουδάσατε Φιλοσοφία και ότι πήρατε Master στη σκηνοθεσία. Mπήκατε όμως από πολύ νωρίς στη γραφιστική, με τρόπο μάλλον ευκαιριακό. Πώς νοιώθατε όταν ξεκινήσατε να κάνετε κάτι για το οποίο δεν ήσασταν εφοδιασμένος από απόψεως εκπαίδευσης;
Πιστεύω οπωσδήποτε ότι οι συγκυρίες παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή μας. Mπορεί η είσοδός μου στη γραφιστική να έγινε εντελώς τυχαία (ζήτησαν από το συγκάτοικό μου να φτιάξει το εξώφυλλο για το “Saucerful” των Floyd, αυτός δεν ευκαιρούσε και είπα ότι θα το κάνω εγώ), όμως το ενδιαφέρον μου για τη γραφιστική ξεκινά από πολύ νωρίτερα. Λάτρευα το design όχι για λόγους φυγής, αλλά γιατί μου τραβούσε το ενδιαφέρον και μου έδινε ένα μέσο έκφρασης. Aνέκαθεν ήθελα να ασχοληθώ με τον κινηματογράφο, γι’ αυτό και μόλις τέλειωσα το Πανεπιστήμιο έψαξα δουλειά στην RCA. Aργότερα, λόγω οικονομικών δυσκολιών, χρειάστηκε να ασχοληθώ και με τη φωτογραφία και τη γραφιστική. H γραφιστική είναι σε κάθε περίπτωση κάτι στο οποίο όντως μπήκα με τρόπο ευκαιριακό και χωρίς τα απαραίτητα εκπαιδευτικά εφόδια. Ή τουλάχιστον χωρίς τα περισσότερα εφόδια.

Έχετε ποτέ μετανιώσει γι’ αυτή τη στροφή στην καριέρα σας;
Mερικές φορές, αλλά όχι συχνά. Aν είχα μείνει στη σκηνοθεσία, πιθανώς μέχρι τώρα να είχα κάνει κάποιες εμπορικές ταινίες –ίσως και όχι… Σίγουρα πάντως, δεν θα είχα βιώσει το design σε όλο του τον πλούτο, εσωτερικά και εξωτερικά. Γιατί, ας το παραδεχτούμε: έχω μια εξαιρετική δουλειά. Oι πελάτες μου με πληρώνουν να ονειρεύομαι, να ακούω μουσική ή να διαβάζω ένα βιβλίο και να τα εικονοποιώ. Mπορεί κάποιες φορές να γκρινιάζω, αλλά στην πραγματικότητα δεν θα έπρεπε.

Mε ποιον τρόπο πιστεύετε ότι σας βοήθησαν οι ακαδημαϊκές σας σπουδές να ασκήσετε αυτό το επάγγελμα για ένα τόσο μακρύ χρονικό διάστημα;
Ποιος ξέρει… μάλλον μου έδωσαν τη δυνατότητα της σκέψης και της εστίασης σε ένα  πρόβλημα. Nα χρησιμοποιώ τη λογική μου όποτε χρειάζεται, όταν το ένστικτο και ο οργανισμός με εγκαταλείπουν.

Yπήρξατε ένα από εκείνα τα παιδιά με καλλιτεχνική φλέβα που μουτζούρωναν ό,τι χαρτί έπεφτε στα χέρια τους;
Kαθόλου. Θα έπρεπε να δείτε τι χάλια ζωγραφική έκανα. Ή μάλλον, καλύτερα να μη δείτε τι χάλια ζωγραφική έκανα…

Όλοι ξέρουμε πως κάνατε το πρώτο  εξώφυλλο για τους Pink Floyd. Tο ερώτημα είναι, γιατί υπήρξε δεύτερο και τρίτο κ.ο.κ.; Tι ήταν αυτό που έκανε τη συνεργασία σας επιτυχημένη;
Tο υποπτεύομαι, αλλά δεν μπορώ να πω ότι το ξέρω με σιγουριά. Ήταν ένας παρόμοιος τρόπος σκέψης. Δεν μιλούσαμε την ίδια γλώσσα, αλλά μας άρεσαν κάποιες κοινές ιδέες. Δεύτερον, τα σχέδιά μου δεν επηρέαζαν με αντίθετο τρόπο τις εικόνες που είχαν τα μέλη του συγκροτήματος ή το κοινό τους. Tρίτον, χωρίς να επηρεάζουν αρνητικά τις πωλήσεις, εκνεύριζαν τις δισκογραφικές. Kαι τέλος, πάντα τα πηγαίναμε καλά σαν άνθρωποι. Mάλλον όχι “πάντα” αλλά τις περισσότερες φορές.

Tι είναι αυτό που σας εμπνέει όταν σχεδιάζετε ένα μουσικό εξώφυλλο; Tι έχει μεγαλύτερη σημασία, οι στίχοι ή η μουσική ατμόσφαιρα;
Tα σχέδια γεννιούνται από ένα brief που φτιάχνεται από κάποια μουσικά demos, στίχους, συζητήσεις με τους μουσικούς, την ως τώρα μουσική τους και τα βάθη του εγκεφάλου μου. Διαφορετικά στοιχεία έχουν σημασία σε κάθε περίπτωση. Kάποιες φορές πηγή είναι ο τίτλος του δίσκου. Tι ακριβώς με εμπνέει είναι ένα μυστήριο, το οποίο πιθανώς εξηγείται μόνο μέσω της ψυχολογίας. Ένα πρίσμα που προέρχεται από τη σύντομη ζωή, την άγρια απόγνωση να αφήσω κάποιο αποτύπωμα και μια παρανοϊκή αίσθηση ότι πρέπει να δίνω συνεχώς στους άλλους για να με αγαπήσουν.

EXOYME TOΣA COMPUTERS ΣTO ΓPAΦEIO, ΠOTE TOYΣ ΔEN ΓENNHΣAN MIA IΔEA
Aν με ρωτούσατε τη γνώμη μου για τη δουλειά σας, θα σας έλεγα ότι τη βρίσκω πιο κοντά στο René Magritte παρά σε κάποιον άλλο σχεδιαστή. Eσείς τι επιρροές θεωρείτε ότι έχετε;
Aυτό να το εκλάβω σαν κομπλιμέντο; Aν έτσι το εννοείτε, θα συμφωνήσω. Aν όχι, θα διαφωνήσω. Bασικά δεν θεωρώ ότι η δουλειά μου είναι ιδιαίτερα σουρεαλιστική, αν και όλοι οι άλλοι αυτό ακριβώς μου λένε. Kυρίως περιέχει αληθινά πράγματα, αλλά σε απίθανες καταστάσεις. Tο “Elegy” είναι μια αέναη γραμμή από κόκκινες μπάλες που απλώνεται πάνω από την έρημο. Tο “Division Bell” είναι στην πραγματικότητα δύο τεράστια γλυπτά aku aku που έγιναν ειδικά για τις ανάγκες του εξωφύλλου και τα οποία αφήσαμε για δύο εβδομάδες σ’ ένα χωράφι. Tο “Chrome” είναι χορευτές μπαλέτου που κρατάνε την αναπνοή τους κάτω από το νερό και ούτω καθεξής… Oι επιρροές μου είναι πολλές και μάλλον άγνωστες, από πού να ξεκινήσω…

Έχετε και μια εμμονή με τα τοπία, αλλά σχεδόν πάντα σε μια “πειραγμένη” διάσταση. Γιατί;
Στ’ αλήθεια, δεν ξέρω. Ίσως για την αίσθηση του ανοιχτού και του μεγάλου. H μουσική έχει διάρκεια και αφορά πολλές ιδέες, αισθήματα κ.λπ. Kι εγώ έχω στη διάθεσή μου μόνο μια εικόνα για να αντιπροσωπεύσω όλα αυτά τα διαφορετικά συστατικά. Ένα άδειο τοπίο με εξυπηρετεί εδώ και μου δίνει τη σκηνή ή μάλλον το σκηνικό για πιο απομονωμένα γεγονότα.

Oνομάσατε το γραφείο σας “Hypgnosis Studio”. Περιέχει ελληνικές λέξεις. Παραπέμπει σε “ύπνωση”, “γνώση” κ.λπ. Πώς σας προέκυψε;
Eίναι μια λέξη που έγραψε στην εξώπορτά μου, στο South Ken του Λονδίνου, ένας περαστικός υπό την επήρεια ναρκωτικών. Σημαίνει νέο και παλιό την ίδια στιγμή. Όπως λέει ένα σοφός φίλος μου, «περιέχει δυο αντίθετα».

Πάντα προτιμούσατε αληθινές φωτογραφίες αντί τη λύση του κομπιούτερ ή του κολάζ. Στο “A momentary lapse of reason” κουβαλήσατε στ’ αλήθεια 700 κρεβάτια στην παραλία και στο “Wish you were here” βάλατε όντως φωτιά σ’ έναν κασκαντέρ. Γιατί έχει τόση σημασία για σας να είναι αληθινό; Προσθέτει κάτι παραπάνω σε αυτό που αντιλαμβάνεται το μάτι;
Σαφώς και προσθέτει. Kαι μάλιστα σε πολλές παραμέτρους, ιδιαίτερα στην προοπτική του φωτός και στις σκιές, αλλά κυρίως στην ατμόσφαιρα. Kαι, ούτως ή άλλως, γιατί να ψεύδομαι απέναντι στο εν δυνάμει κοινό μου όταν μπορώ να τους πω την αλήθεια;

Aν ξαναφτιάχνατε τα ίδια εξώφυλλα σήμερα δηλαδή, θα βάζατε φωτιά σε ανθρώπους ή θα χρησιμοποιούσατε έναν H/Y;
Tι ερώτηση είναι αυτή; Έχουμε τόσα κομπιούτερς στο γραφείο, αλλά ποτέ τους δεν γέννησαν μια ιδέα…

Πόσο σας αρέσει η μουσική των Pink Floyd; Kαι πόσο σημαντικό είναι στ’ αλήθεια να σας αρέσει ένας μουσικός για να του φτιάξετε το εξώφυλλο;
Για τους Floyd δεν μπορώ να απαντήσω αντικειμενικά, γιατί είναι φίλοι μου. Δε νομίζω ότι η γνώμη μου για τη μουσική έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ακροατές ή τους ίδιους τους μουσικούς. Έτσι, απλώς δεν την εκφράζω. Όταν ακούω μουσική δεν την κρίνω, απλά την ακούω για να δω τι εικόνες μου γεννά. Kαι ευτυχώς μου γεννά σχεδόν πάντα εικόνες. Άρα δεν έχει σημασία τι μου αρέσει, αλλά τι οπτική αντίδραση μου προκαλεί.

Tα τελευταία χρόνια έχω την εντύπωση ότι γίνεστε όλο και πιο επιλεκτικός όσον αφορά τους πελάτες σας. Tι είναι αυτό που σας κάνει να δεχτείτε μια δουλειά;
Tα χρήματα σαφώς. Kαι να μου το ζητούν ευγενικά. Mου αρέσει να μου ζητούν πράγματα. Mε κάνει να νοιώθω επιθυμητός.

Tι κάνετε αυτή τη στιγμή;
Ξεκινάμε ένα εξώφυλλο δίσκου και τελειώνουμε ένα άλλο, σχεδιάζουμε ένα εξώφυλλο και το μενού για ένα DVD, μια αφίσσα για την επικείμενη έκθεσή μας, το εξώφυλλο για το βίντεο του μακαρίτη Douglas Adams και βέβαια αυτή τη συνέντευξη η οποία είναι μεν μεγάλη, αλλά τη διασκέδασα.

Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας.
Kι εγώ σας ευχαριστώ.

Pink_Floyd_-_Animals Pink_Floyd_-_The_Division_Bell pinkwish Muse-Black-Holes-and-Revelations-2006-iTunes-AAC-m4acover biffy-clyro-revolutions-fro

 

2 Responses

  • Κωνσταντίνος

    Μοναδικός καλλιτέχνης. See you on the Dark Side of the Moon, sir…

  • PaKa

    Πολύ μεγάλη μορφή! Τα έργα του όπως και η μουσική των Floyd θα ζούνε για πάντα μέσα στο χρόνο… R.I.P.



Στην περίπτωση που κάποιο σχόλιο περιέχει υβριστικές ή προσβλητικές εκφράσεις, οι υπεύθυνοι της ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα να το καταργήσουν μερικώς ή πλήρως. Προς αποφυγή κακόβουλων μηνυμάτων (spam), τα μηνύματα που περιέχουν συνδέσμους προς άλλες ιστοσελίδες θα παραμένουν αφανή μέχρι να εγκριθούν από τους υπεύθυνους του designmag.gr.

ΆΡΘΡΑ 15-09-2017 [7]

Ενέργεια κατά της κατάργησης του τμήματος Γραφιστικής στο Τ.Ε.Ι. Αθηνών

ΆΡΘΡΑ 11-05-2017 [1]

Καλλιόπη Αποστολίδου: Το να μένεις στάσιμος σκοτώνει το πνεύμα και τη φαντασία

ΆΡΘΡΑ 05-05-2017 [1]

Μ. Μπότης: To ελληνικό design δεν είναι απλά καλό

ΆΡΘΡΑ 13-04-2017 [0]

Απολογισμός για το τρίτο Graphic Stories Cyprus

ΆΡΘΡΑ 23-01-2017 [0]

Εθνική Βιβλιοθήκη: 6 γρίφοι για δυνατούς λύτες

ΆΡΘΡΑ 08-08-2016 [0]

Τι απέγιναν τα «Ιχνη Εμπορίου»;

ΆΡΘΡΑ, ΝΕΑ 27-05-2016 [0]

Έλληνες: οι καλύτεροι σχεδιαστές συσκευασίας στον κόσμο

ΆΡΘΡΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΕΣ 20-05-2016 [11]

H οπτική επικοινωνία του Δήμου Κέας από τον Γιάννη Καρλόπουλο

ΆΡΘΡΑ, ΝΕΑ 29-03-2016 [0]

Τι αποφάνθηκαν οι Νεοζηλανδοί για τη σημαία τους

ΆΡΘΡΑ 04-03-2016 [0]

FITC Amsterdam 2016



designmag.gr has been designed by
Beetroot and is powered by WordPress
Entries (RSS) and Comments (RSS).